Voor personen met een motorische handicap is de methode van aanleren anders. Hier zijn de deelnemers duidelijk geïnteresseerd in de techniek én zij willen die techniek zo vlug mogelijk onder de knie krijgen. Voor hen moeten de begeleiders dus wel meer aandacht besteden aan details.
De surfinstructie is zoals voor validen, de theorie levert immers geen problemen op. Termen als oploeven, overstag gaan en gijpen behoren snel tot het dagelijks woordgebruik.
Waar ligt dan de moeilijkheid?
Voor iemand met een motorische handicap is de grootste vereiste dat zij voldoende zitbalans hebben, want zij surfen ... zittend!
Voor hen dienen materiaal en uitrusting praktisch altijd aangepast worden. Zeker als het gaat om mensen die moeilijk kunnen rechtstaan of in een rolstoel zitten. De manier waarop zij surfen is individueel verschillend: men gaat na wat ze wel nog kunnen, en niet wat ze niet kunnen!
PLANK
Het oppervlak van de gewone surfplank is tamelijk klein. De breedte van een standaardplank bedraagt ongeveer 60 cm. Als we hierop willen zitten, brengt dat met zich mee dat de benen of een deel ervan in het water zullen hangen. Dit probleem stelt zich het meest bij volwassenen. Dus moet het zitoppervlak vergroot worden, en dat kan op verschillende manieren. Naarmate de deelnemer beter begint te surfen, kan dit vergrote oppervlak eventueel weggelaten worden. Men kan het zelfs comfortabel maken door een kussen op de plank te bevestigen.
Tot op heden zijn er 3 systemen om zittend te surfen:
1. Op de gewone surfplank wordt een extra plank (vervaardigd uit hout) bevestigd. Naast het voordeel dat het zitoppervlak vergroot, is er ook een klein nadeel, nl. dat de plank misschien iets te vlug kantelt als men niet op de goede plaats zit. Extra drijfmiddelen kunnen dit natuurlijk verhelpen. Stootbumpers aan de zijkanten verhinderen bovendien het afglijden van de plank.
2. De BIC FLOATATION TRAINER (BFT), is gemaakt voor personen met evenwichtsproblemen of personen met een groter lichaamsgewicht. De BFT, ontworpen door de firma BIC SPORT, is een met de hand gestikte hoes waar de plank wordt ingeschoven. Aan bak- en stuurboord bevinden zich opblaasbare luchtbanden. Hierdoor wordt het zitoppervlak sterk vergroot en wordt kantelen bijna onmogelijk. Een ritssluiting zorgt ervoor dat het zwaard en de mastrail kunnen bediend worden en dat de plank makkelijk klaar te maken is. Bij het wenden van de plank verplaatst de surfer zijn lichaam met de handen. De snelste en handigste techniek om te wenden is het gijpen (duwgijp), waarbij het zeil over de voorkant van de plank passeert en de surfer langs de achterkant verandert van plaats.
3. Indien de surfer met een handicap onvoldoende zitbalans heeft, wordt een stoeltje op de plank vastgemaakt. Eventueel kan ook een ander steungevend hulpmiddel gebruikt worden, zoals een waterdicht kussen dat met een pomp luchtledig gezogen wordt. Dit maakt het manoeuvreren met het zeil iets moeilijker, maar zeker niet onmogelijk. Een groter zwaard is dé oplossing om het verlijeren (afdrijven) te voorkomen.
ZEIL
Doordat men zittend surft, is het nodig dat het oppervlak van het zeil iets verkleind wordt tot ongeveer 3 m2 en dat de giekhoogte aangepast wordt. Het is bijna onmogelijk om een zeil van 6 m2 zittend recht te houden. Een aangepast kindertuig volstaat in het beginstadium. In een later stadium kan het zeiloppervlak vergroot worden.
ANDERE AANPASSINGEN
TRAPEZE: Een borsttrapeze kan altijd helpen om de armen iets te ontlasten bij vermoeidheid, op die manier kan men uren surfen. Deze borsttrapeze kan ook gebruikt worden voor mensen met een minder goede armfunctie. Zelfs bij mensen met een armamputatie!
RECHTSTAAND SURFEN MET BEENAMPUTATIE
Surfen op 1 been is ook mogelijk. Er dient dan wel een stabiliteitslijn voorhanden te zijn die de stootbumper van de giek verbindt met de boeg van de plank. Dit lijntje vervangt een been, zodat er terug 3 steunpunten zijn, nodig om de plank te manoeuvreren. Wie kan rechtstaan (1 been geamputeerd of mensen die moeilijk kunnen gaan), kan eerst zittend leren surfen en later overschakelen op rechtstaand surfen. Een zittrapeze kan hierbij wel een belangrijk hulpmiddel zijn tegen vermoeidheid van de onderste ledematen.
De vooruitgang voor een persoon met beenamputatie is als volgt:
1. BIC Floatation Trainer met instructeur
2. BIC Floatation Trainer alleen
3. Plank met vergroot zitoppervlak (houten plank)
4. Gewone plank: zittend met opgetrokken benen
5. Gewone plank en rechtstaand surfen met een stabiliteitslijn
SLECHTE HANDFUNCTIE
Indien er problemen optreden bij het vastnemen van de giek, kan een aanpassing aangebracht worden:
- trapezetouwtje aan de giek
- handklem op de giek
- aangepaste prothese
Kortom, voor elke handicap zoeken wij een oplossing!